Aktualizacja PrestaShop krok po kroku: jak nie zepsuć sklepu

Aktualizacja PrestaShop rzadko psuje sam sklep. Psuje szablon i płatne moduły, które nie nadążyły za nową wersją. Dlatego kolejność jest zawsze taka sama: kopia zapasowa, próba na klonie sklepu, lista modułów do sprawdzenia, dopiero na końcu aktualizacja produkcji. Sklep, który stoi na starej wersji przez trzy lata, kosztuje więcej niż aktualizowany co kwartał, bo w pewnym momencie przestaje działać nie jedna rzecz, tylko wszystkie naraz: bramka płatnicza, moduł wysyłki i integracja z hurtownią.

Dlaczego sklepy na PrestaShop nie są aktualizowane

Powód jest zawsze ten sam i jest racjonalny: właściciel raz spróbował, coś się rozjechało i od tej pory nikt tego nie rusza. Przy zwykłej stronie firmowej nieudana aktualizacja oznacza godzinę nerwów. Przy sklepie oznacza wstrzymaną sprzedaż, więc strach przed zmianą jest uzasadniony.

Problem w tym, że odkładanie aktualizacji nie zatrzymuje czasu. Wersje PHP wychodzą z obsługi, bramki płatnicze zmieniają wymagania, a moduły przestają dostawać poprawki. Po dwóch, trzech latach sklep trafia w miejsce, w którym aktualizacja przestaje być drobną operacją i staje się projektem. Nie dlatego, że PrestaShop jest trudny, tylko dlatego, że trzeba nadrobić wszystko naraz.

Druga przyczyna jest bardziej prozaiczna: nikt nie ma na to czasu w konkretny wtorek. Aktualizacja nie jest pilna aż do dnia, w którym staje się awarią, więc zawsze przegrywa z bieżącą sprzedażą. Dlatego w praktyce działa tylko ustalony termin w kalendarzu albo przeniesienie tego zadania na dostawcę usługi.

Co najczęściej psuje się po aktualizacji PrestaShop

Poniższa tabela zbiera rzeczy, które realnie wysypują się przy aktualizacjach sklepów, wraz z tym, jak je rozpoznać i jak im zapobiec. To lista, którą przechodzimy przed każdą aktualizacją.

Zwróć uwagę na ostatni wiersz, bo to najczęstsza przyczyna zdziwienia. Jeśli ktoś kiedyś poprawił coś bezpośrednio w plikach sklepu, aktualizacja nadpisze te pliki i poprawka przepada. Sklep działa, ale zachowuje się inaczej niż wczoraj, a nikt nie pamięta, co dokładnie było zmienione i dlaczego.

Aktualizacja PrestaShop krok po kroku

Ta kolejność wygląda na przesadnie ostrożną dokładnie do momentu, w którym pierwszy raz uratuje Ci sezon sprzedażowy.

1. Zrób kopię plików i bazy, osobną od kopii dobowej. Kopia dobowa jest z wczoraj, a Ty potrzebujesz stanu sprzed dziesięciu minut. Sprawdź też, czy potrafisz ją odtworzyć, bo kopia bez przetestowanego odtworzenia jest tylko plikiem zajmującym miejsce.
2. Spisz moduły i szablon z numerami wersji. Zaznacz te płatne i te, które nie mają aktualizacji od ponad roku. To one zdecydują, czy aktualizacja jest kwestią godziny, czy dwóch dni pracy.
3. Postaw klon sklepu pod adresem tymczasowym. Na klonie robisz aktualizację pierwszy raz. Wszystko, co się na nim wysypie, wysypałoby się na produkcji, tylko bez klientów patrzących na komunikat o błędzie.
4. Zaktualizuj oficjalnym modułem aktualizacyjnym. Ręczne podmienianie plików kończy się zwykle niespójną instalacją. Jeśli moduł zgłasza konflikt, to jest informacja, a nie przeszkoda do obejścia.
5. Przejdź pełną ścieżkę zakupu na klonie. Dodanie do koszyka, kasa, płatność testowa, powrót z bramki, zmiana statusu zamówienia, faktura i mail do klienta. Zielona strona główna nie znaczy, że sklep sprzedaje.
6. Zaplanuj produkcję na godzinę najmniejszej sprzedaży. Dla większości polskich sklepów to wczesny ranek w środku tygodnia. Wtedy powtarzasz sprawdzoną już procedurę, a nie eksperymentujesz.
7. Obserwuj sklep przez kolejną dobę. Część problemów, na przykład z synchronizacją stanów albo cyklicznymi zadaniami, ujawnia się dopiero przy pierwszym uruchomieniu zadania w nocy.

Kopie zapasowe i ich odtwarzanie to temat na osobny tekst, bo tu popełnia się najwięcej błędów. Rozpisaliśmy go we wpisie o tym, jak często robić kopię zapasową strony firmowej.

Wersje PHP: najczęstsza pułapka przy aktualizacji

Największa część nieudanych aktualizacji to w rzeczywistości niezgodność wersji PHP, a nie problem z samym PrestaShop. Oficjalna dokumentacja jest tu jednoznaczna. PrestaShop 8 pracuje na PHP od 7.2 do 8.1 i zaleca 8.1. PrestaShop 9 wymaga PHP od 8.2 do 8.5 i zaleca 8.5, a starszych wersji PHP po prostu nie obsługuje.

To oznacza, że przejście na PrestaShop 9 jest zawsze operacją podwójną: podnosisz wersję sklepu i wersję PHP. Jeśli zrobisz to jednym ruchem na produkcji i coś nie zadziała, nie wiesz nawet, który z dwóch kroków zawinił. Na klonie wykonuje się je po kolei, z osobnym sprawdzeniem po każdym.

Przejście z linii 1.6 na 1.7 to osobna historia i warto nazywać rzeczy po imieniu: zmienił się tam system szablonów, więc w praktyce jest to przebudowa sklepu, a nie aktualizacja. Jeśli Twój sklep nadal stoi na 1.6, planuj budżet i czas jak przy nowym wdrożeniu z przeniesieniem danych, a nie jak przy kliknięciu "aktualizuj". Komplet wymagań obu obsługiwanych linii zebraliśmy w tabeli na stronie hostingu PrestaShop.

Ile kosztuje aktualizacja PrestaShop

Rozrzut jest duży i wynika prawie wyłącznie ze stanu sklepu, a nie z samej wersji. Aktualizacja w obrębie jednej linii, na sklepie z aktualnym szablonem i modułami od aktywnych autorów, to zwykle kilka godzin pracy. Przeskok o wersję główną na sklepie, który stał nietknięty trzy lata, potrafi zająć kilka dni, bo najpierw trzeba znaleźć zamienniki dla porzuconych modułów.

Trzy rzeczy najmocniej podnoszą koszt: porzucone przez autorów płatne moduły, poprawki wprowadzone kiedyś bezpośrednio w plikach oraz szablon kupiony lata temu na giełdzie, który nie ma już wsparcia. Przy wycenie warto pytać nie o cenę samej aktualizacji, tylko o to, co się stanie, gdy któryś z modułów okaże się niekompatybilny.

Przy okazji spisu modułów warto uporządkować ich licencje, bo płatne dodatki i szablony mają własne terminy wsparcia, a przy aktualizacji zwykle okazuje się, że część wygasła dawno temu. Firmy, które trzymają licencje na oprogramowanie w jednym rejestrze z terminami odnowień, przechodzą przez ten etap znacznie szybciej, bo nie szukają faktur sprzed trzech lat po skrzynkach pocztowych.

U nas od planu Biznes aktualizacje sklepu, modułów i wersji PHP mieszczą się w abonamencie i robi je człowiek, z osobną kopią wykonaną tuż przed każdą zmianą. Zakres opieki opisujemy na stronie utrzymania strony internetowej, a ceny planów w cenniku.

Kiedy aktualizacja jest dobrym momentem na zmianę hostingu

Jeśli i tak stawiasz klon sklepu, masz już wykonaną większość pracy potrzebnej do przeprowadzki. Klon na nowym serwerze pełni wtedy podwójną rolę: sprawdzasz na nim aktualizację i jednocześnie testujesz, jak sklep zachowuje się na docelowej infrastrukturze. Zamiast dwóch osobnych operacji z dwoma oknami ryzyka robisz jedną.

Ma to sens zwłaszcza wtedy, gdy obecny hosting nie daje wersji PHP wymaganej przez nowe wydanie, a to jest częstszy powód przeprowadzki sklepu niż niedobór miejsca na dysku. Sam przebieg migracji bez przestoju opisaliśmy na stronie zmiany hostingu, a wpływ takiej operacji na widoczność w wyszukiwarce we wpisie o tym, czy zmiana hostingu wpływa na pozycje w Google.

Jak zaktualizować PrestaShop bez utraty danych?

Zrób kopię plików i bazy tuż przed aktualizacją, wykonaj ją najpierw na klonie sklepu pod adresem tymczasowym i dopiero po sprawdzeniu pełnej ścieżki zakupu powtórz procedurę na produkcji. Dane zamówień i klientów zostają w bazie, więc realne ryzyko dotyczy nie danych, lecz szablonu, modułów i własnych poprawek wprowadzonych kiedyś bezpośrednio w plikach.

Czy aktualizacja PrestaShop jest konieczna?

Tak, choć rzadziej niż w przypadku WordPressa. Starsze wydania przestają dostawać poprawki bezpieczeństwa, a bramki płatnicze i moduły przewoźników wymagają z czasem nowszych wersji. Sklep na wersji sprzed kilku lat zwykle działa, ale każda kolejna zmiana w otoczeniu, choćby wymuszona przez operatora płatności, staje się coraz trudniejsza do wykonania.

Ile trwa aktualizacja PrestaShop?

Sama aktualizacja w obrębie jednej linii wersji zajmuje zwykle od kilkunastu minut do godziny. Realny czas robi to, co dzieje się wokół niej: spis modułów, postawienie klona, testy zakupu i obserwacja sklepu przez kolejną dobę. Na sklepie utrzymywanym na bieżąco to kwestia jednego poranka, na zaniedbanym liczy się w dniach.

Czy można aktualizować PrestaShop na hostingu współdzielonym?

Tak. Aktualizacja to operacja na plikach i bazie danych, więc konto współdzielone spełniające wymagania sklepu w zupełności wystarcza. Znaczenie ma za to limit pamięci na skrypt, bo proces aktualizacji potrzebuje jej wyraźnie więcej niż zwykła sprzedaż, oraz możliwość zmiany wersji PHP na koncie. O to warto zapytać dostawcę, zanim zaczniesz.

Co zrobić, gdy sklep nie działa po aktualizacji?

Nie próbuj naprawiać go na produkcji metodą prób i błędów. Odtwórz kopię wykonaną tuż przed aktualizacją, przywróć sprzedaż, a przyczynę znajdź spokojnie na klonie. Najczęstsze źródła to niekompatybilny szablon i płatny moduł bez aktualizacji, a oba rozpoznasz, wyłączając je pojedynczo na kopii sklepu, nie na sklepie, który właśnie ma sprzedawać.